Probiotyki to żywe mikroorganizmy, przede wszystkim określone szczepy bakterii i drożdży, które mogą korzystnie wpływać na funkcjonowanie organizmu. Stanowią część mikrobiomu, czyli zbioru mikroorganizmów naturalnie występujących między innymi w przewodzie pokarmowym. Antybiotyki, choć skutecznie zwalczają bakterie odpowiedzialne za infekcje, mogą jednocześnie wpływać na korzystne mikroorganizmy jelitowe i prowadzić do zaburzenia równowagi mikrobiomu.

Zmiany w składzie mikrobioty jelitowej mogą wiązać się z różnymi dolegliwościami, zwłaszcza ze strony układu pokarmowego. Prawidłowa równowaga mikroorganizmów jelitowych jest również istotna dla ogólnego funkcjonowania organizmu. Z tego względu warto dbać o mikrobiom nie tylko podczas choroby, ale także na co dzień.

Jednym ze sposobów wspierania korzystnych bakterii jelitowych jest odpowiednio zbilansowana dieta. W jadłospisie można uwzględniać produkty fermentowane, takie jak kiszone warzywa, kefir, maślanka czy jogurt naturalny, a także wybrane produkty sojowe, np. tofu. Regularne spożywanie różnorodnych produktów może sprzyjać utrzymaniu prawidłowej kondycji mikrobioty.

W czasie antybiotykoterapii szczególne znaczenie może mieć właściwe postępowanie mające na celu ograniczenie zaburzeń mikrobiomu. Oprócz odpowiedniej diety można, w zależności od sytuacji, zastosować preparaty probiotyczne zawierające dokładnie określone szczepy mikroorganizmów. Niektóre z nich są wykorzystywane między innymi w celu zmniejszenia ryzyka wystąpienia biegunki związanej ze stosowaniem antybiotyków.

Skuteczność probiotyku zależy między innymi od zastosowanego szczepu, wskazania do jego stosowania oraz sposobu przechowywania i przyjmowania preparatu. Nie istnieje jedna uniwersalna zasada dotycząca wszystkich produktów probiotycznych. W zależności od konkretnego preparatu zalecenia mogą się różnić, dlatego należy przestrzegać informacji zawartych w ulotce oraz wskazówek lekarza lub farmaceuty.

W przypadku stosowania antybiotyków wśród szczepów i mikroorganizmów wykorzystywanych w preparatach probiotycznych wymienia się m.in. Lactobacillus rhamnosus GG, Saccharomyces boulardii, Lactobacillus sporogenes oraz Bifidobacterium lactis Bb-12. Ich zastosowanie powinno być dopasowane do konkretnej sytuacji i zaleceń dotyczących danego preparatu.

Probiotyk może być stosowany w trakcie antybiotykoterapii, a w niektórych przypadkach również po jej zakończeniu. Celem takiego postępowania jest wsparcie prawidłowego funkcjonowania mikrobiomu i jego powrotu do równowagi po zakończeniu leczenia antybiotykiem.